حكمت است و دانش ، هر چه بدان رسد از علم بداند و دريابد و ياد گيرد ، چونست كه سخن تو مىدرنيابد و فهم مىنكند ، مگر نه راست است ؟ كه اگر راست بودى و حق ، دلهاى ما آن را دريافتى چون ديگر سخنان . رب العالمين گفت بَلْ لَعَنَهُمُ اللَّهُ بِكُفْرِهِمْ - نه چنانست كه ايشان ميگويند كه ما ايشان را از رحمت خود دور كرده‌ايم و از درگاه خويش رانده‌ايم . جاى ديگر گفت بَلْ طَبَعَ اللَّهُ عَلَيْها بِكُفْرِهِمْ وَ طُبِعَ عَلى قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لا يَفْقَهُونَ - مهر بر دل ايشان نهاديم تا دانش و حكمت در آن نشود ، و جهل و كفر از آن بيرون نيايد - از آنست كه نميدانند و در نمىيابند . - بل - حرف عطف است كه در سياق جحد رود و در ظاهر آيت جحد نيست اما در معنى هست ، فكانه قال وَ قالُوا قُلُوبُنا غُلْفٌ - و ليس كذلك بَلْ لَعَنَهُمُ اللَّهُ بِكُفْرِهِمْ فَقَلِيلًا ما يُؤْمِنُونَ - اين را سه معنى گفته‌اند : - يكى آنست كه لا يؤمنون منهم الا قليل يعنى اندكى از اين جهودان گرويدند چون عبد اللَّه سلام و اصحاب وى . معنى ديگر - فقليل ما يؤمنون ممّا فى ايديهم و يكفرون باكثره - باندكى از آنچه ما فرستاديم و فرموديم بگرويدند و بيشتر فرو گذاشتند ، و آن اندك آنست كه رب العالمين گفت : وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَهُمْ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ . سديگر معنى - لا يؤمنون قليلا و لا كثيرا ، - اندك و بسيار هيچ مىنگروند بكم و بيش هيچ در دين نمىآيند . النوبة الثالثة - قوله تعالى : وَ إِذْ أَخَذْنا مِيثاقَكُمْ لا تَسْفِكُونَ دِماءَكُمْ الآية - سياق اين آيت تهديد ظالمانست و تخويف ناپاكان كه بر مسلمانان ستم كنند ، و در خون و مال ايشان سعى كنند ، و بدست و زبان خود ايشان را برنجانند تا از خان و مان بيفتند ، نقدى در مسلمانى ايشان خلل است كه مصطفى ع گفت : « المسلم من سلم المسلمون من لسانه و يده » و در دنيا لعنت خداوند بريشان و در عقبى جاى ايشان آتش سوزان . يقول اللَّه تعالى : - أَلا لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الظَّالِمِينَ يَوْمَ لا يَنْفَعُ الظَّالِمِينَ مَعْذِرَتُهُمْ وَ لَهُمُ اللَّعْنَةُ وَ لَهُمْ سُوءُ الدَّارِ تَرَى الظَّالِمِينَ مُشْفِقِينَ مِمَّا كَسَبُوا وَ هُوَ واقِعٌ بِهِمْ وَ يَوْمَ